چند ماهی از ظهور ویروس کرونا نگذشته است. بشریت با همه پیشرفت علمی و تکنیکی، احساس ضعف و شکنندگی دارد. انسان قرن 21 ، امروز در مقابل این ویروس همانقدر ناتوان است که اجداد ما در غارها در مقابل بلایای طبیعی ضعیف بودند. نکته جالب اینکه همه ملتها، تنها با کمک هوش و امکانات خود، باید با این مشکل روبرو شوند. چنان موضوع همگانی شده که کسی نمی تواند توقع کمک از بقیه کشورها را داشته باشد، چون بقیه هم همانقدر درگیرند.

نژاد زرد (چین، کره، ژاپن و غیره) با کمک همیت ملی و تبعیت بالایی که از حکومتهایشان دارند به جنگ این مشکل رفتند و البته در چین از توسل به زور و فشار نظامیگری هم استفاده شد و اساس سیاستشان را بر این قرار دادند که مشکل را در نطفه خفه کنند و اجازه سرایت به بقیه را ندهند.

آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی نتوانستند خوشحالی خود را از زمین خوردن حریف بزرگ نظامی، اقتصادی خود کتمان کنند. قهقهه شادی سر دادند و تلاش کردند به انزوای چین دامنه بیشتری بدهند و در پوشش جلوگیری از سرایت بیماری، بتوانند تمام ارتباطات جهانی با چین را قطع کنند و اینگونه صدمه جدی به غول تجارت جهانی این کشور وارد کنند. چین در این شرایط قطع پروازهای خارجی را محکوم می کرد.

ایران دومین نقطه ای بود که که شیوع اتفاق افتاد. کشوری همانند چین که برای غرب دوست نداشتنی بود. دوباره غریو شادی آمریکا و انگلیس بلند شد و رویای در هم شکستن این ملت چندهزارساله و تسلیم ملت و دولت ایران به خواسته های توسعه طلبانه غرب را نزدیک دیدند. سیاستی که ایران در پیش گرفت کاملا متفاوت با چین بود. با فرض اینکه این ویروس جدید همه گیر خواهد بود و با توجه به عدم وجود واکسن حداقل تا یکسال بعد، باید به سیستم ایمنی بدن اتکا می شد. کلیات موضوع مشخص بود. بسیاری از افراد مبتلا می شوند و برخی ممکن است متوجه آنهم نشوند، ده درصد از مردم احتیاج به بستری پیدا می کنند و در نهایت یک تا سه درصد هم ممکن است تسلیم بیماری شده و بمیرند. آماری که کم و بیش در بیماریهای ساده ای چون آنفولانزا هم صادق است. نکته حایز اهمیت ویروس اینست که شیوع سریعتری دارد و خطر کمبود امکانات پزشکی و مراقبتی را بالا می برد. پس باید از شیوع سریع آن در حدود امکانات موجود جلوگیری کرد و همزمان، امکانات بیمارستانی و تولید اقلام بهداشتی و پزشکی مورد نیاز، در حد سرعت شیوع ویروس توسعه یابد. البته باید یادآور شد که ایران با توجه به فرهنگ اجبارگریزی و قانون گریزی مردم، امکان اجرای سیاست نظامیگری چین را هم نداشت. در هفته های اول شیوع در ایران، غرب نه تنها کمکی به ایران نکرد که رادیوهایشان بطور مداوم از ناتوانی دولت ایران در حل این مشکل دم زدند و تقریبا توقع داشتند مردم به این بهانه حکومت را منهدم کنند. حکومتی که سالهاست یکتنه در مقابل توسعه طلبیهای آنان در منطقه ایستاده و تقریبا اثر هزینه هفت هزار میلیارد دلاری آمریکا را در تهاجم به خاورمیانه به نفع خود تغییر داده است. خوشبختانه دولتمردان با سیاست متعادل و واقع بینانه ای که در پیش گرفتند، توانستند توجه مردم را جلب نموده و همزمان برای جلوگیری از شیوع، مدارس و دانشگاهها و مراکز تجمع را تعطیل کردند و حتی نماز های جماعت و جمعه و مراکز زیارتی هم تعطیل شد. شاید این مورد آخری مهمترین دلیلی بود که همه مردم جدی بودن موضوع را باور کردند. مقابله به یک همت جمعی و مردمی مبدل شد. دستگاههای دیگر هم به بسیج تولید ماسک و کیت و نیازهای بهداشتی پرداختند و خیلی زود، مشکل در حد امکانات بیمارستانی کنترل شد.

مقصد بعدی سفر ویروس، اروپا بود. حاکمیت چند صد ساله اروپا بر جهان و اعتماد به نفس آنان، مانع از آن شد که مشکل را بدرستی درک کنند. خیلی زود این قاره مرکز شیوع  و تاخت و تاز و کشتار ویروس کرونا شد. آنهم در زمانی که نژاد زرد کاملا ویروس را در کنترل داشت و اکنون چین داشت نفس راحتی می کشید. حالا چین می توانست خسارت چند ماهه خود را از تجارت سودآور اقلام بهداشتی و ماسک و کیت شناسایی ویروس، جبران کند و حتی تیمهای پزشکی خود را به کشورهای دیگر بفرستد. ایتالیا و اسپانیا رکوردهای مرگ و میر ویروس در چین را شکستند و با اینکه جمعیتشان پنج درصد چین است، تاکنون سه تا چهار برابر چین، کشته داشتند. انگلیس و فرانسه و آلمان هم رکوردهای بالایی دارند. انگار کرونا جنگ سوم جهانی بود و باز این اروپا بود که غافلگیر شد و مانند دو جنگ قبلی، بیشترین خسارت را خورد. اروپا امکانات بیمارستانی به مراتب بیشتری از ایران دارد ولی خودبزرگ بینی سیاستمداران و مردمی که فقط به خوشگذرانی می اندیشند، مانع از روشی شد که بتواند ویروس را مهار کند. در اروپا هم بوضوح نقش فرهنگ مردمی را می بینیم. آلمان که مردمی سخت کوش و قانون مدار دارد، یک درصد تلفات داد و ایتالیاییها که قانون گریزند، یازده درصد مرگ و میر دارند. ایتالیا در نهایت مجبور شد سیاست چین را درپیش بگیرد و با کمک نظامیان و منع عبور و مرور، مردم را دور از هم نگه دارد.

مقصد زیبای بعدی کرونا، آمریکا بود. کشوری که در صد سال اخیر برنده دو جنگ جهانی بود و از شانس خوب، شاهد فروپاشی رقیب قدرتمندش روسیه هم شد. والان سی سال است که تمام دنیا را از آن خود می داند. و قانونش اجازه می دهد که اگر یک آمریکایی در نقطه ای از جهان مورد حمله قرار گیرد، هزاران نفر از آن کشور را بخاک و خون بکشد و یا فراتر از آن، اگر منافعش ایجاب کند، هر نقطه ای از جهان را بزور در تصرف خود درآورد. خودخواه ترین مرد جهان یا همان رییس جمهور آمریکا، کاملا کودکانه با این مشکل برخورد کرد. ابتدا آنرا ساخته ذهن رقبای خود دانست و پس از آن برای اینکه نمودارهای اقتصادیش صدمه نبیند، آنرا کتمان کرد. بدون اینکه در کنار این لافها، امکانات مبارزه با این مشکل نوظهور جهانی را تدارک ببیند. و اینگونه امروز مقام اول شیوع ویروس را، مانند تمام مقامهای دیگری که کسب کرده، داراست و خیلی زود به مقام اول تلفات هم خواهد رسید. نکته جالب اینکه مقامات انگلیس و آمریکا همان سیاست ایران را درپیش گرفتند و همه گیری این ویروس را اجتناب ناپذیر دانستند. لکن احتمالا امکانات موجود بیمارستانی بهداشتی خود را بیش از آنکه بود، تصور کردند. انگلیس آخرین کشور  درگیر کرونا در اروپا بود که مدارس خود را تعطیل کرد و آنهم زمانی شد که مرگ و میر ایتالیا همه را وحشت زده کرده بود. آمریکا هم تصمیمش ادامه روند جاری کشور بود و رسما کشته های آنفولانزا را مثال زد و مردم را متقاعد کرد که خطر بیشتری ندارد. فقط وقتی مجبور به عقب نشینی شد که بیمارستانهای نیویورک تختی برای بیماران جدید نداشتند و جایی برای نگه داری کشته ها پیش بینی نشده بود.

البته نباید فراموش کرد که ویروس پس از جهانی شدن، یکبار دیگر به چین بازخواهد گشت و چین هم اجبارا باید سیاست همه گیری را درپیش بگیرد و موفقیت قبلی فقط برایش یک دستگرمی و فرصتی که می تواند امکاناتش را تجهیز کند، محسوب خواهد شد. چین که یکروز منع مسافرت به چین را محکوم می کرد، امروز از سفر به چین جلوگیری می کند.

شاید پس از صد سال این اولین بار باشد که ایرانیان با همه کمبودها و تحریمهای جهانی، در حل این مشکل اینگونه هوشمندانه رفتار کردند و اکنون خود را جزو بهترینها در مقابله با این ویروس می دانند.

محمد تقی سعدی نام

فروردین 99

البته شایسته پیشرفتهای قرن 21 بود که با رباتها و پهباد به جنگ  کرونا برویم.

این آخرین آمار جهانی شدن کروناست:

# کشور کل جدید فوتی فوت جدید خوب شده فعال وخیم مبتلا در میلیون فوت در میلیون
جمع کل 964,603 29,406 49,240 2,048 203,274 712,089 36,754 123.7 6.3
1 آمریکا 216,722 1,719 5,140 38 8,904 202,678 5,005 655 16
2 ایتالیا 110,574 13,155 16,847 80,572 4,035 1,829 218
3 اسپانیا 110,238 6,120 10,003 616 26,743 73,492 6,092 2,358 214
4 آلمان 81,728 3,747 997 66 19,175 61,556 3,936 975 12
5 چین 81,589 35 3,318 6 76,408 1,863 429 57 2
6 فرانسه 56,989 4,032 10,935 42,022 6,017 873 62
7 ایران 50,468 2,875 3,160 124 16,711 30,597 3,956 601 38
8 انگلیس 33,718 4,244 2,921 569 135 30,662 163 497 43
9 سوئیس 18,267 499 505 17 4,013 13,749 348 2,111 58
10 ترکیه 15,679 277 333 15,069 979 186 3
11 بلژیک 15,348 1,384 1,011 183 2,495 11,842 1,144 1,324 87
12 هلند 14,697 1,083 1,339 166 250 13,108 1,053 858 78
13 اتریش 10,996 285 158 12 1,749 9,089 227 1,221 18
14 کره جنوبی 9,976 89 169 4 5,828 3,979 55 195 3
15 کانادا 9,731 129 15 1,736 7,866 120 258 3
16 پرتقال 9,034 783 209 22 68 8,757 230 886 20
17 برزیل 7,011 131 250 8 127 6,634 296 33 1
18 رژیم صهیونیستی 6,360 268 33 7 289 6,038 107 735 4
19 سوئد 5,466 519 282 43 103 5,081 429 541 28
20 استرالیا 5,137 89 25 2 345 4,767 50 201 1
21 نروژ 5,119 242 47 3 32 5,040 105 944 9
22 جمهوری چک 3,604 15 40 1 61 3,503 72 337 4
23 روسیه 3,548 771 30 6 235 3,283 8 24 0.2
24 جمهوری ایرلند 3,447 85 5 3,357 103 698 17
25 شیلی 3,404 373 18 2 335 3,051 31 178 0.9
26 دانمارک 3,355 248 123 19 1,089 2,143 153 579 21
27 مالزی 3,116 208 50 5 767 2,299 105 96 2
28 اکوادور 2,758 98 58 2,602 100 156 6
29 رومانی 2,738 278 94 2 267 2,377 78 142 5
30 لهستان 2,692 138 51 8 56 2,585 50 71 1
31 فیلیپین 2,633 322 107 11 51 2,475 1 24 1
32 پاکستان 2,386 268 31 4 107 2,248 12 11 0.1
33 ژاپن 2,384 57 472 1,855 69 19 0.5
34 لوکزامبورگ 2,319 29 80 2,210 31 3,705 46
35 هند 2,032 34 58 150 1,824 1 0.04
36 عربستان سعودی 1,885 165 21 5 328 1,536 31 54 0.6
37 تایلند 1,875 104 15 3 505 1,355 23 27 0.2
38 اندونزی 1,790 113 170 13 112 1,508 7 0.6
39 فنلاند 1,518 72 19 2 300 1,199 62 274 3
40 یونان 1,415 52 1 52 1,311 90 136 5
41 جمهوری دومینیکن 1,380 96 60 3 16 1,304 147 127 6
42 آفریقای جنوبی 1,380 5 50 1,325 7 23 0.08
43 مکزیک 1,378 163 37 8 35 1,306 1 11 0.3
44 پرو 1,323 47 9 394 882 49 40 1
45 ایسلند 1,319 99 4 2 284 1,031 12 3,865 12
46 پاناما 1,317 32 9 1,276 50 305 7
47 صربستان 1,171 111 31 3 42 1,098 81 134 4
48 آرژانتین 1,133 34 2 248 851 25 0.8
49 کلمبیا 1,065 17 39 1,009 47 21 0.3
50 سنگاپور 1,049 49 4 1 266 779 24 179 0.7
51 کرواسی 1,011 48 7 1 88 916 34 246 2
52 اسلوونی 897 56 17 2 70 810 31 431 8
53 استونی 858 79 11 6 45 802 16 647 8
54 الجزیره 847 58 61 728 19 1
55 قطر 835 2 71 762 37 290 0.7
56 امارات متحده عربی 814 8 61 745 2 82 0.8
57 اوکراین 804 10 20 13 771 18 0.5
58 هنگ کنگ 802 36 4 154 644 8 107 0.5
59 نیوزیلند 797 89 1 92 704 2 165 0.2
60 مصر 779 52 179 548 8 0.5
61 عراق 772 44 54 2 202 516 19 1
62 کشتی دایموند 712 11 619 82 15
63 مراکش 676 22 40 1 29 607 1 18 1
64 ارمنستان 663 92 5 1 33 625 30 224 2
65 لیتوانی 649 68 9 1 7 633 11 238 3
66 بحرین 635 66 4 341 290 3 373 2
67 مجارستان 585 60 21 1 42 522 17 61 2
68 بوسنی و هرزگوین 518 59 15 2 20 483 4 158 5
69 مولداوی 505 82 5 23 477 65 125 1
70 لبنان 494 15 16 2 43 435 3 72 2
71 لتونی 458 12 1 457 3 243
72 بلغارستان 457 35 10 25 422 18 66 1
73 آندورا 428 38 15 1 10 403 12 5,539 194
74 اسلوواکی 426 26 1 5 420 3 78 0.2
75 تونس 423 12 5 406 10 36 1
76 قزاقستان 423 43 3 27 393 6 23 0.2
77 جمهوری آذربایجان 400 41 5 26 369 7 39 0.5
78 مقدونیه شمالی 384 30 11 17 356 4 184 5
79 کاستاریکا 375 2 4 369 9 74 0.4
80 اروگوئه 350 4 2 62 284 15 101 1
81 کویت 342 25 81 261 15 80
82 تایوان 339 10 5 50 284 14 0.2
83 قبرس 320 9 28 283 11 265 7
84 رئونیون 308 27 40 268 3 344
85 بلاروس 304 141 4 2 53 247 2 32 0.4
86 بورکینافاسو 288 6 16 50 222 14 0.8
87 کامرون 284 51 7 1 10 267 11 0.3
88 اردن 278 5 36 237 5 27 0.5
89 آلبانی 277 18 16 1 67 194 7 96 6
90 افغانستان 239 2 4 10 225 6 0.1
91 جمهوری سان مارینو 236 28 13 195 16 6,955 825
92 عمان 231 21 1 57 173 3 45 0.2
93 ویتنام 227 9 75 152 3 2
94 هندوراس 219 47 14 4 3 202 4 22 1
95 کوبا 212 6 12 194 3 19 0.5
96 غنا 204 9 5 31 168 2 7 0.2
97 جمهوری مالت 196 8 2 194 2 444
98 سنگال 195 5 1 55 139 12 0.06
99 ازبکستان 190 9 2 25 163 8 6 0.06
100 ساحل عاج 190 1 9 180 7 0.04
101 جزایر فارو 177 4 81 96 1 3,622
102 نیجریه 174 2 9 163 0.8 0.01
103 جزایر مانش 172 3 169 989 17
104 موریس 161 7 1 154 1 127 6
105 فلسطین 160 26 1 18 141 31 0.2
106 سری‌لانکا 151 5 3 21 127 5 7 0.1
107 ونزوئلا 144 3 43 98 6 5 0.1
108 مونته‌نگرو 140 17 2 138 4 223 3
109 مارتینیک 135 3 27 105 16 360 8
110 برونئی 133 2 1 56 76 3 304 2
111 گرجستان 130 13 26 104 6 33
112 گوادلوپ 125 6 24 95 14 312 15
113 جمهوری کنگو 123 14 11 2 3 109 1 0.1
114 بولیوی 123 8 7 1 115 3 11 0.6
115 قرقیزستان 116 5 5 111 5 18
116 مایوت 116 15 1 10 105 3 425 4
117 کامبوج 110 1 34 76 1 7
118 کینا 110 29 3 2 4 103 2 2 0.06
119 ترینیداد و توباگو 90 5 1 84 64 4
120 جبل طارق 88 7 46 42 2,612
121 رواندا 82 82 6
122 پاراگوئه 77 8 3 2 72 4 11 0.4
123 جزیره مَن 75 7 1 74 882 12
124 نیجر 74 5 69 3 0.2
125 لیختن‌اشتاین 72 72 1,888
126 ماداگاسکار 59 2 59 6 2
127 بنگلادش 56 2 6 25 25 1 0.3 0.04
128 موناکو 55 1 2 52 2 1,402 25
129 آروبا 55 1 54 515
130 گینه 52 22 52 4
131 گویان فرانسه 51 15 36 171
132 گواتمالا 46 7 1 12 33 1 3 0.06
133 باربادوس 45 45 157
134 جامائیکا 44 3 2 39 15 1
135 اوگاندا 44 44 1
136 ماکائو 41 10 31 63
137 السالوادور 41 8 2 39 4 6 0.3
138 جیبوتی 40 7 40 40
139 زامبیا 39 3 1 1 38 2 0.05
140 پلی‌نزی فرانسه 37 37 1 132
141 توگو 36 2 10 24 4 0.2
142 برمودا 32 10 22 514
143 مالی 31 3 28 2 0.1
144 اتیوپی 29 3 26 2 0.3
145 سنت مارتین 22 1 2 19 569 26
146 جزایر کیمن 22 1 21 335 15
147 کونگو 22 2 2 18 4 0.4
148 باهاما 21 1 1 19 53 3
149 تانزانیا 20 1 2 17 0.3 0.02
150 گویان 19 4 1 15 24 5
151 مالدیو 19 13 6 35
152 گابون 18 1 17 8 0.4
153 اریتره 18 3 18 5
154 نیوکالِدونیا 18 2 1 17 63
155 هائیتی 16 1 15 1
156 سینت مارتن 16 1 6 9 373 23
157 میانمار 16 1 15 0.3 0.02
158 سوریه 16 6 2 14 0.9 0.1
159 گینه استوایی 15 1 14 11
160 مغولستان 14 2 12 4
161 نامیبیا 14 2 12 6
162 بنین 13 1 12 1
163 سنت لوسیا 13 1 12 71
164 دومینیکا 12 12 167
165 کوراسائو 11 1 3 7 67 6
166 گرینلند 10 2 8 176
167 گرنادا 10 1 10 89
168 لائوس 10 10 1
169 لیبی 10 10 1
170 موزامبیک 10 10 0.3
171 سیشل 10 10 102
172 سورینام 10 10 17
173 گینه بیسائو 9 9 5
174 اسواتینی 9 9 8
175 کشتی ام‌اس زاندم 9 2 7
176 آنگولا 8 2 1 5 0.2 0.06
177 زیمبابوه 8 1 7 0.5 0.07
178 سنت کیتس و نویس 8 8 150
179 سودان 7 2 2 3 0.2 0.05
180 آنتیگوا و باربودا 7 7 71
181 چاد 7 7 0.4
182 فیجی 7 2 7 8
183 سن بارتلمی 6 1 5 607
184 تورکس و کایکوس 6 6 155
185 نپال 6 1 1 5 0.2
186 لیبریا 6 6 1
187 واتیکان 6 6 7,491
188 موریتانی 6 1 2 3 1 0.2
189 کیپ ورد 6 1 5 11 2
190 مونتسرات 5 5 1,002
191 سومالی 5 1 4 0.3
192 بوتان 5 1 1 4 6
193 نیکاراگوئه 5 1 4 0.8 0.2
194 بوتسوانا 4 1 3 2 0.4
195 گامبیا 4 1 2 1 2 0.4
196 بلیز 3 3 8
197 جزایر ویرجین بریتانیا 3 3 99
198 آفریقای مرکزی 3 3 0.6
199 آنگویلا 2 2 133
200 بوروندی 2 2 0.2
201 جزایر کارائیب هلند 2 2 76
202 سنت وینسنت و گرنادین‌ها 2 1 1 18
203 سیرالئون 2 2 0.3
204 پاپوآ گینه نو 1 1 0.1